Adli Bilişimde Phishing ve Sosyal Mühendislik İzleri: Dijital Delillerle Saldırı Analizi

Phishing (oltalama) ve sosyal mühendislik saldırıları, günümüzde en yaygın ve en etkili siber saldırı yöntemleri arasında yer almaktadır. Bu saldırılar teknik zafiyetlerden çok insan faktörünü hedef alır. Adli bilişim açısından bakıldığında ise bu saldırılar, doğru analiz edildiğinde dijital ortamda birçok iz ve delil bırakır.

Phishing ve Sosyal Mühendislik Nedir?
Phishing (Oltalama)

Phishing, sahte e-posta, SMS veya web siteleri aracılığıyla kullanıcıların:

- Parola

- Kredi kartı bilgisi

- Kurumsal kimlik bilgileri

gibi hassas verilerini ele geçirmeyi amaçlar.

Sosyal Mühendislik

Sosyal mühendislik, bireyleri psikolojik olarak manipüle ederek bilgi elde etme sanatıdır. Phishing bu yöntemin dijital bir alt türüdür.

Adli Bilişim Açısından Bırakılan İzler
1. E-Posta Başlık (Header) Analizi

Phishing saldırılarında e-posta başlıkları kritik öneme sahiptir.

İncelenen başlıca alanlar:

- Received zinciri

- Message-ID

- SPF / DKIM / DMARC sonuçları

- Gönderen IP adresi

1Received: from unknown (HELO mail.fakebank.com)
2IP: 185.XXX.XX.10
3SPF: FAIL

2. Sahte Web Siteleri ve URL İzleri

Phishing siteleri genellikle:

- Gerçek domaine benzer isimler

- SSL sertifikası olan ama sahte içerik barındıran siteler

- Kısa ömürlü hosting servisleri

kullanır.

Örnek:

www.ziraat-giris.com

login-paypa1.com

1URL: https://login-paypa1.com/auth
2
3Domain Creation Date: 3 days ago

3. Log Kayıtları ve Sistem Artıkları

Adli bilişim uzmanları şu kayıtları inceler:

- Web sunucu logları

- Firewall kayıtları

- Proxy logları

- DNS sorgu kayıtları

12026-01-12 14:22:10
2Source IP: 192.168.1.25
3Requested URL: /login.php

Gerçek Hayattan Bir Örnek Senaryo

Bir kurum çalışanına “İK Departmanı” adına gelen sahte bir e-posta düşünelim:

- Acil maaş güncellemesi talebi

- Sahte bir Office 365 giriş ekranı

- Kullanıcı bilgilerini giriyor

Adli İnceleme Sonucu:

- E-posta yurtdışı IP’den gönderilmiş

- Sahte domain 5 gün önce alınmış

- Kullanıcının tarayıcı geçmişinde phishing URL’si mevcut

Adli Bilişim Uzmanları İçin İpuçları

- E-posta header analizini otomatik araçlarla doğrulayın

- WHOIS ve DNS kayıtlarını zaman çizelgesine oturtun

- Kullanıcı cihazlarında tarayıcı cache ve form verilerini inceleyin

- Sosyal mühendislik senaryosunu psikolojik açıdan da değerlendirin

Önleyici Tedbirler (Kurumsal ve Bireysel)

- Güvenlik farkındalık eğitimleri

- E-posta filtreleme sistemleri

- Çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA)

- Olay kayıtlarının merkezi olarak tutulması (SIEM)

Phishing ve sosyal mühendislik saldırıları, adli bilişim açısından zengin dijital izler barındırır. E-posta başlıkları, sahte domainler, log kayıtları ve kullanıcı davranışları bir araya getirildiğinde saldırının kaynağı, yöntemi ve etkisi net biçimde ortaya konabilir.

#AdliBilişim  #kaynak