Bilgisayar vs Mobil Adli Bilişim: Temel Farklar ve İnceleme Yöntemleri
Dijital adli bilişim denince çoğu kişi sadece bilgisayarı düşünüyor ama aslında işler biraz daha karmaşık. 💻📱 Artık hem bilgisayarlar hem de mobil cihazlar suç delillerinin bulunduğu ana kaynaklar haline geldi. Ancak bilgisayar ve mobil adli bilişim arasında önemli farklar var.
Bilgisayar ve mobil cihazlar farklı sistemler, farklı veri saklama yöntemleri ve farklı zorluklar sunuyor. Bu yüzden her iki cihaz türüne de ayrı yöntemlerle yaklaşmak gerekiyor.
💻🖥️📱 Cihaz Tipi ve İşletim Sistemi
Bilgisayar Adli Bilişimi: Windows, macOS veya Linux bilgisayarlar üzerinde çalışılır. Dosya sistemi daha karmaşıktır ama veri çoğunlukla sabittir.
Mobil Adli Bilişim: Android veya iOS telefon ve tabletler üzerinde çalışılır. Mobil cihazlarda uygulamalar ve bulut bağlantıları daha önemlidir.
🔑 Veri Erişimi ve Saklama
Bilgisayar: Sabit disk veya SSD’de veri vardır, genellikle doğrudan kopyalanabilir.
Mobil: Telefonlarda veriler hem cihazda hem de bulutta saklanır. Şifreleme ve kilit ekranı erişimi işleri zorlaştırabilir.
📂 Delil Çeşitleri
Bilgisayar: E-postalar, dosyalar, dökümanlar, tarayıcı geçmişi, loglar.
Mobil: Mesajlaşmalar (WhatsApp, SMS), arama geçmişi, konum bilgisi, uygulama verileri, fotoğraf ve videolar.
🛠️ İnceleme Araçları
Bilgisayar: Forensic yazılımları (EnCase, FTK, Autopsy vb.) ile sabit diski direkt kopyalayıp inceleyebiliriz.
Mobil: Özel mobil adli bilişim araçları (Cellebrite, Oxygen, Magnet AXIOM) ile cihazın hem lokal hem bulut verilerini çıkartırız.
⚠️ Zorluklar
Bilgisayar: Dosyaları geri getirmek bazen kolaydır, ama büyük veri miktarı zaman alabilir.
Mobil: Şifreleme, kilit ekranları ve uygulama güvenlikleri işleri zorlaştırır. Ayrıca telefonlar sık güncellenir, bu da delil toplama sürecini etkiler.
0 yorum