Gemma ile Kazakh Soyağacı: AI'nin Uydurduğu Nesli Kod Yakaladı

Kazakistan'da bir düğün masasında yaşlı bir amca sana sorar: "Жеті атаңды білесің бе?" Yedi babanı biliyor musun? Adını söyle, babası, babası, yedi nesil geriye. Çoğumuz üçe, dörde kadar gidebiliriz. Sonra birileri devreye giriyor, hikayeler, köy isimleri, tarihler.

Shezhire projesi bu sözlü mirası yazılı bir soyağacına dönüştürüyor. Gemma 4 12B modeli (açık ağırlıklar) ses kaydından aile hikayesini okuyor, ilişkileri çıkarıyor, bir Kazakh şежіре (soyağacı) oluşturuyor. Ama işte önemli kısım: AI'nin söylediklerine körü körüne güvenilmiyor.

Proje, her bir bağlantıyı (babanın babası, kızkardeşin eşi, vb.) orijinal ses kaydında gerçekten söylenip söylenmediği kontrol etmek için kod yazıyor. Bağlantı, kaydın tam hangi saniyesinde söylendiğini işaret ediyor. 60 test ailesi üzerinde Gemma %85,5 doğruluk oranı tutturdu. Ama burada sihir olan kısım: 118 yanlış bağlantının HEPSİ kod tarafından yakalandı. Sayfaya ulaşan her şey %100 doğru.

AI'nin "yaratıcı" kısmı, belki de hiç yaşamayan bir kuşak, yanlış tarih, çakışan isimler, kod tarafından çıkarılıyor. Gemma'nın son söz söyleme hakkı yok; kod söylüyor. Bu, yapay zeka ile insan doğrulamasının nasıl birlikte çalışabileceğinin güzel bir örneği. Sözlü tarihi dijital ve doğrulanabilir hale getirirken, teknoloji insanın hafızasına hizmet ediyor, onu değiştirmiyor.